مهم، آموختن بازی است. ما همه دانشجویان این بازی هستیم – روی کین

It’s all about learning the game. I think we’re all students of the game – Roy Keane
بررسی آماری قدرت تمام کنندگی مهاجمان در لیگ‌های مطرح اروپایی

سامان زمان‌زاده و علی عباسی

شاخص موقعیت گل (xG) یکی از کمیت‌های آماری است که در چند سال اخیر استفاده از آن برای تحلیل عملکرد تیم‌ها و بازیکنان بسیار رایج شده است. برای نخستین بار گروه اوپتا Opta که از موسسات معروف جمع‌آوری و تحلیل داده در فوتبال است، از این شاخص برای تعیین کیفیت موقعیت‌های گل استفاده کرد. کیفیت یک موقعیت گل را بر اساس متغیرهای مختلفی مانند نوع پاس، زاویه و فاصله نسبت به دروازه، این که ضربه سر بوده یا نه و این که به عنوان موقعیت بزرگ گلزنی تعریف می شود اندازه می گیرند. عدد یک برابر گل صد در صد است و به این ترتیب هر موقعیتی، با توجه به پارامترهای متغیری که در آن دخیل است، کسری از عدد یک خواهد بود. شاخص XG هم در تحلیل عملکرد تیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد و هم عملکرد فردی. برای مثال از دیرباز همیشه این مسئله مطرح بوده که بسیاری مواقع مربیان در اجرای تاکتیک صحیح و خلق موقعیت گل برای تیم موفق عمل می‌کنند، اما بازیکنان با از دست دادن فرصت‌های ایجاد شده، باعث می‌شوند که اهمیت خلق این موقعیت‌ها کمرنگ شود. شاخص XG در مقابل تعداد گل زده که کاملا کمی است، تلفیقی از یک شاخص کمی و کیفی به دست می‌دهد که نمایانگر میزان موفقیت تیم در رسیدن به دروازه حریف و ایجاد موقعیت‌های موثر گلزنی است. به عنوان نمونه اگر یک بازی با نتیجه یک بر صفر به نفع تیم الف تمام شود، اما مجموع XG برای تیم الف برابر ۰.۵ و برای تیم ب برابر ۱.۵ باشد، می‌توان نتیجه گرفت که تیم ب علیرغم برتری در ایجاد موقعیت خطرناک، بازی را به بی‌دقتی مهاجمانش باخته است.

به همین ترتیب می‌توان از شاخص XG برای بررسی عملکرد یک مهاجم به طور فردی نیز استفاده کرد. مهم‌ترین ویژگی یک مهاجم که می‌تواند به طور مستقیم با این شاخص مورد بررسی قرار گیرد، قدرت تمام‌کنندگی است. اگر مجموع XG شوت‌هایی که هر بازیکن در طول بازی زده را به همراه مجموع گل‌هایی که بازیکن به ثمر رسانده در نظر بگیریم، نسبت تعداد گل به مجموع موقعیت‌ها (Σ XG) شاخص جدیدی به دست می‌دهد که می‌توان آن را «شاخص تمام‌کنندگی» نامید. البته تمام‌کنندگی فقط یکی از ویژگی‌هایی است که یک مهاجم باید داشته باشد و این شاخص صرفا روی این موضوع تمرکز دارد. برای مثال خودِ قرار گرفتن در موقعیت گل برای یک مهاجم امتیاز محسوب می‌شود و به بیان دیگر، کیفیت بازی مهاجم در ایجاد موقعیت گل یا افزایش مجموع XG موقعیت‌های به دست آمده نیز موثر است، بنابر این لازم است تاکید شود که شاخص تمام‌کنندگی کمیتی برای مقایسه کیفیت کلی مهاجمان نیست، اما با دقت خوبی می‌تواند ناظر به قدرت تمام‌کنندگی مهاجم -که یکی از ویژگی‌های مهم در قضاوت کیفیت عملکرد مهاجمان است- باشد.

گروه آنالیز باشگاه دانشجویان فوتبال با بررسی آمار اپتا در تعداد گل‌های به ثمر رسیده و مجموع XG به دست آمده برای مهاجمان مطرح لیگ‌های مختلف اروپایی، فهرست زهرداترین مهاجمان هر لیگ را با استفاده از شاخص تمام‌کنندگی به دست آورده است. شاخص تمام‌کنندگی بالاتر از یک، نشانگر این است که یک مهاجم در مجموع بیشتر از آنچه موقعیت‌ در اختیارش گذاشته شده برای تیم گل زده است و هر چقدر این عدد از یک کمتر باشد، نشانگر ضعف مهاجم در تبدیل فرصت‌های خوب به گل است.

*تمام نتایج برای بازی‌های این فصل است که تا هفته گذشته انجام شده‌اند.

*به جز ۵ رتبه اول هر لیگ، باقی اسامی لزوما نشانگر جایگاه در جدول نیست و برخی مهاجمان معروف برای مقایسه به فهرست اضافه شده‌ند.

فرانسه

در کمال تعجب دو بازیکنی که در صدر فهرست لیگ فرانسه قرار دارند هیچ یک از تیم پاریسن ژرمن نیستند. احتمالا برای غول فوتبال فرانسه باید جالب باشد علیرغم این که با ۷۵ گل زده فاصله نجومی با سایر تیم‌های لیگ ناتمام این کشور دارد، زهردارترین مهاجمان را در ترکیب خود نمی‌بیند. موسی دمبله فوروارد لیون که سال گذشته از سلتیک خریداری شد در این فهرست با شاخص ۱.۴ صدرنشین است و پس از او نیز بن یدر مهاجم موناکو دوم است و تازه از رده سوم نوبت به مهاجمان پی‌اس‌جی می‌رسد. امباپه و ایکاردی با شاخص ۱.۰۸ و ۱.۰۴ دو مهاجم پاریس هستند که رکوردی بالای یک دارند و کاوانی که به عنوان یک مهاجم گلزن شناخته می‌شود با شاخص معادل فقط ۰.۴۲ جایی در جدول بهترین‌ها ندارد.

اسپانیا

شاید اگر هر فصل دیگری بود مسی صدرنشین شاخص گلزنی می‌شد، اما او در این فصل در تبدیل موقعیت‌های گل خیلی موفق نبوده؛ البته موفق در قیاس با استانداردهای خودش، همین حالا هم او با شاخص تمام‌کنندگی ۱.۱۶ بالای میانگین قرار دارد، اما او دو هم‌تیمی خود یعنی سوارز و گریژمان را در قدرت تمام‌کنندگی بالای خود می‌بیند. شگفتی این فهرست اما لوکاس اوکامپوس وینگر آرژانتینی سویا است. اوکامپوس که پس از ترک مارسی دوران نسبتا ناموفقی در میلان و جنوا داشت، سرانجام با پیوستن به سویا در فصل جاری فرم خوب خود را بازیافت و زیر نظر لوپتگی در حال سپری کردن فصلی است که حتی می‌تواند بهترین فصل دوران حرفه‌ای او باشد. نکته دیگر این فهرست حضور کمرنگ مهاجمان مادرید است، تنها بنزما از رئال در این جدول دیده می‌شود، آن هم با شاخص ۰.۹ که برای یک مهاجم نوک صرفا قابل قبول است و نه بیشتر.

آلمان

در آلمان مهاجمان دورتموند یک تاز هستند. هالند با شاخص بسیار خوب ۱.۴۶ بالاتر از رقبایش در بایرن و لایپزیگ قرار گرفته اما سانچو هم‌تیمی انگلیسی‌اش را بالای خود می‌بیند. البته توجه به این نکته لازم است که این مقیاس گاهی برای تعداد گل‌های کم، خطای قابل توجهی دارد. یعنی ممکن است یک بازیکن با به ثمر رساندن چند گل از موقعیت‌های بعید، شاخص تمام‌کنندگی خود را بالا ببرد، اما در طول زمان و با افزایش تعداد گل‌ها و موقعیت‌ها این شاخص مقیاس نرمال‌تری از عملکرد به دست می‌دهد. به همین دلیل برای مقایسه دو مهاجم که تعداد گل‌های به ثمر رسیده بسیار متفاوت از هم دارند، باید به این شاخص با احتیاط نگریست. به بیان دیگر، در قیاس هالند با ۱۳ گل و لواندوفسکی با ۳۴ گل شاید اتکای صرف به عدد شاخص، نسبت به قیاس بین تیمو ورنر و لواندوفسکی خطای بیشتری داشته باشد. اما در هر حال، می‌توان نتیجه گرفت که تمام مهاجمانی که در تعداد قابل قبول گل زده در یک فصل (برای مثال بالای ۱۵) عدد شاخص بالاتر از یک ثبت می‌کنند، قدرت تمام‌کنندگی قابل توجهی دارند. هالند کمتر از ۱۵ گل زده، اما یادمان نرود که او فقط از نیم فصل به دورتموند پیوسته، پس شایستگی حضور در این فهرست را دارد.

ایتالیا

سری آ ایتالیا میدان رقابت ایموبیله و کریستیانو رونالدو برای کسب عنوان آقای گلی است. اما رونالدو علیرغم تعداد گل بالا حتی در میان ۵ نفر اول فهرست از نظر تمام‌کنندگی نیست. دلیل آن این است که درصد بیشتری از گل‌های او -در قیاس با ایموبیله- از روی نقطه پنالتی به ثمر رسیده است. پنالتی یک موقعیت صد در صد گل است و به ثمر رساندن آن تاثیر اندکی روی شاخص تمام‌کنندگی دارد. صدرنشین این جدول برای کالچو، یوسیپ ایلیچیچ وینگر آتالانتا است. ایلیچیچ که به همراه سایر هم‌تیمی‌هایش در حال سپری کردن فصلی فوق‌العاده هستند، به همراه دووان زاپاتا و لوییس موریل سه بازیکن این تیم هستند که در میان ۱۰ تمام‌کننده برتر ایتالیا قرار دارند. نکته جالب دیگر پایین بودن شاخص ادین ژکو و لوتارو مارتینز است.

انگلیس

نتایج لیگ انگلیس را باید با احتیاط بررسی کرد. حضور میسن گرینوود در صدر جدول با عدد عجیب و غریب ۲.۹۶ شاید به دلیل این باشد که هنوز دقایق بازی و تعداد گل‌های او به اندازه‌ای زیاد نشده که با کاهش خطای اندازه گیری به میزان نرمال برسد. اما در عین حال نمی‌توان انکار کرد که در همین ۸ گلی که او به ثمر رسانده، عدم توازن عجیبی بین موقعیت گل و توپ‌هایی که او به تور رسانده دیده می‌شود. بیشتر گل‌های او در شرایطی به دست آمده که هم از دروازه دور بوده و هم میان او و دروازه‌بان مدافعان حریف قرار داشتند. این‌ها عواملی است که XG یک ضربه را پایین می‌آورد و آن را از موقعیت صد در صد گل به یک موقعیت نصفه و نیمه تنزل می‌دهد. همانطور که در مقاله‌ای که اخیرا در وبسایت اتلتیک منتشر و در باشگاه دانشجویان فوتبال ترجمه شد، احتمالا در ادامه و با افزایش دقایق حضور او در میدان شاهد کاهش شاخص تمام‌کنندگی گرینوود خواهیم بود، اما احتمالا این شاخص به اندازه‌ای نخواهد بود که او را از میان صدرنشینان جدول تمام‌کنندگی لیگ انگلیس حذف کند. اگر گرینوود را در نظر نگیریم، دنی اینگز مهاجم ساوتهمپتون با عدد قابل توجه ۱.۴۸ در صدر جدول است و ۱۸ گلی که به ثمر رسانده حاشیه خوبی برای دقت دیتای مورد استفاده به دست می‌دهد.

جمع‌بندی

شاخص تمام‌کنندگی علیرغم اینکه اطلاعات خوبی درباره یکی از مهم‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین ویژگی‌های مهاجمان در اختیار ما می‌گذارد، اما نمی‌تواند تنها معیار تصمیم‌گیری درباره عملکرد یک مهاجم باشد. ویژگی‌های دیگری نیز وجود دارند که اندازه‌گیری عددی برخی از آن‌ها شاید از موقعیت گل بسیار دشوارتر باشد. مانند قدرت مهاجم در پرس کردن، عقب کشیدن در فضای بین خطوط، فضاسازی، فرار کاذب و… داده بسیار مهم است اما در استفاده از آن باید احتیاط کرد و مهم‌تر از همه درک خوبی برای تفسیر آن داشت. برای مثال در نمودار زیر مشاهده می‌کنید که میسن گرینوود چگونه در قیاس با تمام داده‌های تمام لیگ‌ها، عددی ناموزون است. بنابراین در تفسیر شاخص او باید با احتیاط بیشتری عمل کرد و همانطور که اشاره شد، باید زمان بیشتری منتظر بود تا داده منطقی‌تری به دست بیاید.

نکته دیگر که در مقایسه لیگ‌ها جالب توجه است این است که مهاجمان در دو لیگ ایتالیا و انگلیس نسبت به هم فاصله کمتری در قدرت تمام کنندگی دارند. اگر به روند کاهش قدرت تمام‌کنندگی در میان مهاجمان هر لیگ نگاه کنید، می‌بینید که کاهش این شاخص در لیگ ایتالیا و انگلیس تدریجی است -مجددا به جز گرینوود که داده غیر طبیعی به حساب می‌آید- اما در لیگ فرانسه، اسپانیا و آلمان این کاهش قدرت شیب شدیدتری دارد که نشانگرِ تفاوتِ فاحش‌تر میان مهاجمینِ تراز اولِ این لیگ‌ها است.

با ورود علم داده به فوتبال، نگاه ما به این بازی تغییر کرده است. تحلیل داده چشم مربیان، بازیکنان، و هواداران را به جهانی گشوده است که قبل از آن کمتر شناخته شده بود و زوایایی از فوتبال را به ما نشان می‌دهد که قبلا درباره آن کم می‌دانستیم. چگونگی استفاده از این داده‌ها و تحلیل‌های آماری یکی از فاکتورهایی است که تفاوت را در سطح کلان رقم می‌زند. مسلما نقطه تعادلی وجود دارد که بتوان سطح استفاده از داده و آمار را متناسب با فایده‌ای که می‌رساند تنظیم کرد.

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در email
اشتراک گذاری در print

۱۱۳ پاسخ

  1. سلام. ممنون از شما. مقاله جالبی بود. آیا می‌توانید در مورد مقدار شاخص موقعیت گل برای انواع مختلف موقعیت گل هم توضیح دهید.
    سوال دیگر این است که آیا همه موقعیت‌های ضربه سر عدد شاخص یکسانی دارند یا اینکه گروه آنالیز اپتا مورد به مورد موقعیت‌ها را بررسی می‌کند و شاخص را مشخص می‌کند؟

  2. Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew
    of any widgets I could add to my blog that automatically tweet my newest twitter updates.
    I’ve been looking for a plug-in like this for
    quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this.
    Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new updates.

  3. Woah! I’m really loving the template/theme of this blog. It’s simple, yet effective.

    A lot of times it’s tough to get that “perfect balance” between superb usability
    and appearance. I must say you have done a superb job with this.
    Additionally, the blog loads extremely quick for me on Safari.

    Excellent Blog!

  4. Can I simply just say what a relief to find somebody that actually understands what
    they are discussing on the net. You certainly know how
    to bring an issue to light and make it important.
    More and more people must look at this and understand this side of the story.
    I was surprised you aren’t more popular because you surely possess the gift.

  5. I’ve been browsing online more than three hours today, yet I never
    found any interesting article like yours. It’s pretty worth enough
    for me. In my view, if all web owners and bloggers made
    good content as you did, the internet will be much more useful than ever before.

  6. Do you have a spam problem on this website; I also am a blogger,
    and I was wondering your situation; we have developed some nice practices and we are looking to trade techniques with other folks, be sure to shoot me an e-mail if interested.

  7. Attractive element of content. I simply stumbled upon your website and in accession capital to assert that I get in fact enjoyed account your blog posts.
    Anyway I’ll be subscribing in your augment and even I fulfillment you
    get admission to constantly quickly.

  8. Have you ever considered publishing an ebook or guest authoring
    on other websites? I have a blog based upon on the
    same information you discuss and would love to
    have you share some stories/information.
    I know my viewers would value your work. If you are even remotely interested, feel free to send me
    an e-mail.

  9. Hello! Quick question that’s completely off topic. Do you know how to make your site mobile friendly?

    My blog looks weird when browsing from my iphone 4.

    I’m trying to find a template or plugin that might be able to resolve this problem.
    If you have any suggestions, please share. Cheers!

  10. Hello, i read your blog from time to time and
    i own a similar one and i was just wondering if you get a lot of spam comments?
    If so how do you stop it, any plugin or anything you can suggest?
    I get so much lately it’s driving me crazy so any assistance is
    very much appreciated.

  11. I’ve been exploring for a little for any high quality articles or weblog posts in this sort of space .
    Exploring in Yahoo I eventually stumbled upon this site. Reading this info So i am glad
    to show that I have a very just right uncanny feeling
    I came upon just what I needed. I most definitely will make certain to don?t put out of your mind this web site and provides it a look regularly.

  12. hey there and thank you for your info – I have definitely picked up something new from right
    here. I did however expertise several technical issues
    using this website, as I experienced to reload the website many times previous to I could get it to load properly.
    I had been wondering if your hosting is OK? Not that I’m complaining,
    but sluggish loading instances times will very frequently affect your placement in google and could damage your high quality score if advertising and marketing with Adwords.
    Well I’m adding this RSS to my e-mail and could look out for much
    more of your respective fascinating content.
    Ensure that you update this again soon.

  13. Do you mind if I quote a couple of your articles
    as long as I provide credit and sources back to your site?
    My blog site is in the very same area of interest
    as yours and my visitors would certainly benefit from a lot of
    the information you present here. Please let me know if this ok with you.
    Thank you!

  14. When I initially left a comment I appear to have clicked the -Notify me when new comments are
    added- checkbox and now each time a comment
    is added I get four emails with the exact same
    comment. Perhaps there is a means you can remove me from that service?
    Thanks a lot!

  15. Write more, thats all I have to say. Literally, it seems
    as though you relied on the video to make your point.

    You obviously know what youre talking about, why waste
    your intelligence on just posting videos to your weblog when you could be giving us something
    informative to read?

  16. Hmm it looks like your site ate my first comment (it
    was super long) so I guess I’ll just sum it up what I submitted and say,
    I’m thoroughly enjoying your blog. I as well am an aspiring blog blogger but I’m still new to everything.
    Do you have any tips and hints for novice blog writers?
    I’d definitely appreciate it.

  17. Just wish to say your article is as surprising. The clarity in your post is just cool and i can assume you are an expert on this
    subject. Well with your permission allow me to grab your feed
    to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please continue the gratifying
    work.

  18. When I initially commented I clicked the “Notify me when new comments are added”
    checkbox and now each time a comment is added I get several e-mails with the same comment.
    Is there any way you can remove people from that service?
    Many thanks!

  19. This is the perfect web site for anybody who wishes to find out about
    this topic. You realize a whole lot its almost tough to argue with you (not that I personally would want to…HaHa).
    You certainly put a new spin on a subject which has
    been written about for a long time. Great stuff, just excellent!

  20. When I initially commented I seem to have clicked on the -Notify me when new comments are added- checkbox and from now on whenever a comment is added I receive four emails with the same comment.
    There has to be a means you are able to remove me from that service?
    Many thanks!

  21. Wonderful goods from you, man. I have understand your stuff previous to and
    you are just extremely wonderful. I really like what you’ve acquired here, really like what you are
    stating and the way in which you say it. You
    make it enjoyable and you still care for to keep it smart.
    I can not wait to read much more from you. This is actually a great site.

  22. With havin so much content and articles do you ever run into
    any issues of plagorism or copyright violation? My website has a lot of unique content I’ve
    either authored myself or outsourced but it appears a
    lot of it is popping it up all over the internet without my
    permission. Do you know any solutions to help protect against content from being
    stolen? I’d definitely appreciate it.

  23. I’ve been surfing on-line more than three hours today, yet I never found any
    attention-grabbing article like yours. It is pretty value enough for me.
    Personally, if all webmasters and bloggers made excellent content material
    as you did, the web shall be a lot more helpful than ever before.

  24. When I initially commented I clicked the “Notify me when new comments are added” checkbox and
    now each time a comment is added I get three emails with the same comment.
    Is there any way you can remove people from that service? Thanks!

  25. you’re really a good webmaster. The website loading pace is incredible.

    It sort of feels that you’re doing any unique trick.
    Also, The contents are masterpiece. you’ve done a great
    process in this topic!

  26. My brother suggested I would possibly like this blog. He used to be totally right.
    This submit actually made my day. You can not imagine simply how a lot time I had spent for this information! Thank you!

  27. I am really loving the theme/design of your web site.
    Do you ever run into any web browser compatibility issues?

    A handful of my blog visitors have complained
    about my blog not operating correctly in Explorer but looks great in Safari.
    Do you have any suggestions to help fix this problem?

  28. Its like you read my mind! You seem to grasp so much about this,
    like you wrote the guide in it or something.
    I feel that you simply could do with a few percent
    to force the message house a little bit, but other than that, that is wonderful blog.

    A great read. I’ll definitely be back.

  29. Hey there, I think your site might be having browser compatibility issues.
    When I look at your website in Opera, it
    looks fine but when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.

    I just wanted to give you a quick heads up! Other then that, very
    good blog!

  30. Someone necessarily assist to make severely posts I’d
    state. That is the very first time I frequented your web page and up to now?

    I amazed with the analysis you made to create this particular publish extraordinary.
    Magnificent job!

  31. Hello there, just became alert to your blog through Google, and found that it’s
    really informative. I am gonna watch out for brussels. I’ll be grateful if you continue this in future.
    Lots of people will be benefited from your writing.
    Cheers!

  32. Hi, There’s no doubt that your website could be having browser
    compatibility problems. Whenever I look at your website
    in Safari, it looks fine however, if opening in Internet Explorer,
    it has some overlapping issues. I just wanted to give you a quick heads up!
    Aside from that, great site!

  33. You can definitely see your expertise within the work you write.
    The world hopes for even more passionate writers like you
    who are not afraid to say how they believe.
    Always go after your heart.

  34. Great goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you’re just
    extremely great. I actually like what you have acquired here, certainly like
    what you are saying and the way in which you say it. You make it enjoyable and you still care for to keep it smart.
    I can’t wait to read much more from you. This is actually a wonderful web site.

  35. Low risk status requires no glucose testing, but this category is limited to those women meeting all of the following characteristics:The FPG is
    the preferred test to screen for and diagnose
    diabetes in children and nonpregnant adults. viagra and alcohol Low
    risk status requires no glucose testing, but this category is
    limited to those women meeting all of the following characteristics:
    The FPG is the preferred test to screen for and diagnose diabetes in children and nonpregnant adults.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

آنالیز
بررسی آماری قدرت تمام کنندگی مهاجمان در لیگ‌های مطرح اروپایی
زهردارترین مهاجمان لیگ‌های مختلف اروپایی چه کسانی هستند؟

باشگاه دانشجویان فوتبال

studentofthegame.club